Duurzaamheid is een modewoord geworden. Maar het is wel opvallend dat desondanks de meeste bedrijven in de foodsector er zeer serieus mee omgaan. Er worden grote springen voorwaarts gemaakt, ook al is duurzaamheid niet objectiveerbaar. Iedereen heeft zijn eigen plaatje en zijn eigen definitie en bijbehorende criteria, maar de grote lijn is wel dat de leiders in de foodsector beseffen dat er echt dingen anders moeten en kunnen. En ze zijn er mee bezig.

Ik ben op dit moment bezig met een groot onderzoek in opdracht van LNV waarin we kijken naar het huidige duurzaamheidsbeleid van de grote en kleine spelers binnen de foodsector. We doen ruim 30 diepte-interviews met CEO's, we bevragen 800 managers in de foodsector en we doen consumentenonderzoek. Maar daarmee wil ik jullie niet vermoeien. Wat me echter wel opvalt is dat er een duidelijke relatie ligt tussen leiderschap en duurzaamheid. Wanneer het onderwerp 'duurzaamheid' top-down' wordt opgepakt, dan gaan de veranderingen veel sneller dan wanneer er alleen in de basis dingen worden gedaan en de top van een bedrijf niet meekomt. Het tweede dat opvalt is dat in situaties waarin de CEO persoonlijk diep van binnen overtuigd is dat het duurzamer moet, dat dan het betreffende bedrijf nu al een voorsprong heeft en veel sneller en radicaler op duurzame veranderingen stuurt. En het derde dat opvalt is dat familiebedrijven dit onderwerp meer achter de schermen oppakken en vaak wat terughoudend zijn in het zichtbaar maken wat ze allemaal doen.

Ik denk dat het onderwerp 'duurzaamheid' heel erg goed past bij een christen. Alleen al vanwege het onderwerp rentmeesterschap. Maar ik denk ook dat we als christen ook de taak hebben om het kaf van het koren te scheiden. Ik merk nu langzamerhand ook hoeveel twijfelachtig geloof er leeft rondom dit onderwerp. Een voorbeeld: je kunt je afvragen of het biologisch dynamische telen en handelen überhaupt wel duurzaam is? Als de hele wereld biodynamisch zou gaan eten en telen, dan zouden we vier wereldbollen nodig hebben om de hele mensheid te kunnen voeden. Ik merk ook dat er in de foodsector (met name in de genoemde hoek) veel eenzijdige theorieën rondgaan die vooral omarmd worden door zeer strenge biogelovigen.

Ik heb tijdens dit onderzoek zoveel verschillende voorbeelden gehoord en gezien van tegenstrijdigheid en schijnheiligheid rond de verschillende onderwerpen die met duurzaamheid te maken hebben (milieu, rechtvaardigheid, gezondheid, dierenwelzijn, verspilling), dat het hoog tijd wordt dat er een soort ontnuchteringsproces op gang komt. Er hoort samenhang te zijn in alle vijf genoemde onderwerpen die we onder het kopje duurzaamheid scharen. En het vergt ook leiderschap om dat op te pakken. En juist een christen moet in deze dingen niet eenzijdig willen opereren en zich niet tot een eenzijdig activisme laten verleiden.